Èske grip la ayeryèn? Aprann kijan grip la gaye.
Edikasyon SanteTransmisyon | Sezon grip la | Kontajyèz | Ki jan yo sispann gaye la
Viris grip la (aka, grip la) ap choute tout ane a. Men, bagay sa yo reyèlman kòmanse amp moute lè move tan an vin fre. Otòn ak sezon fredi yo se mwa sezon grip premye, ak ka nan maladi a respiratwa kontajye peaking ant Desanm ak Fevriye. Avèk roman an kowonaviris (COVID-19) ak grip la sou yon kou kolizyon, sa a ta ka tonbe nan pi move, ki soti nan yon pèspektiv sante piblik, nou te janm te gen, Robert Redfield, MD, direktè nan Sant pou Kontwòl ak Prevansyon Maladi (CDC) te di nan yon lajman sikile Entèvyou WebMD .
Grip la pi plis pase jis yon frèt sou estewoyid. Li vini toudenkou epi li ka pwodwi yon lafyèv, frison, fatig, maltèt, doulè nan kò, vomisman, ak dyare-nan adisyon a sentòm ki souvan asosye ak frèt la komen, tankou yon gòj fè mal, etènye, tous, ak nen k ap koule. CDC la estime ke ant 39 a 56 milyon moun nan Etazini yo te enfekte ak viris grip la ant, 1 oktòb 2019 ak 4 avril, 2020, ak 24,000 a 62,000 mouri.
Prevansyon grip la pi enpòtan pase tout tan, gras a pandemi koronaviris la ak yon sistèm swen sante ki deja chaje. Asire w, vaksinasyon se kle. Men, konnen ki lè ak ki jan viris grip la transmèt yo se zouti enpòtan nan kenbe ou menm ak fanmi ou san grip sezon sa a.
Èske grip la ayeryèn?
Pwofesyonèl kwè li se grip la sitou gaye nan ti gout yo lage lè yon moun ki enfekte estènye, touse, oswa pale. Ti gout sa yo ateri nan bouch oswa nen moun ki tou pre. Oswa, mwens souvan, yon moun ta ka manyen yon sifas ki kontamine avèk yo, Lè sa a, manyen pwòp figi l 'oswa li.
Men koulye a, gen nan prèv ki montre ke transmisyon grip kapab tou ayeryèn. Yon etid 2018 soti nan University of Maryland ak pibliye nan jounal la Pwosedi nan Akademi Nasyonal Syans nan Etazini nan Amerik la te jwenn ke viris grip la ka koule nan ti gout ti sispann nan lè a soti nan souf yo rann souf nan moun ki enfekte. Ki distans sa yo ayewosòl enfektye vwayaje ak konbyen tan yo rete nan lè a pa te etidye, men estanda pwotokòl sekirite COVID-19-kanpe sis pye lwen moun ak mete yon figi oswa mask chirijikal-pouvwa gen bon mezi enfeksyon-kontwòl nan adisyon lave men.
Epi pandan ke ou ka te tande anpil sou ki jan limite ekspoze nou an jèm febli sistèm iminitè a, kèk pwofesyonèl swen sante di ke li pa yon bagay nou bezwen yo dwe konsène sou nan kout tèm, menm jan nou goumen pandemi an COVID-19. Mwen ka wè tout mezi sa yo diminye repons iminitè a, espesyalman nan jèn yo, ki moun ki ap bati repètwa yo nan selil memwa, di Hilary Smith, MD , yon pedyat ki afilye ak Doktè Sante Boston pou Timoun yo. Men, mwen ta pito pran chans mwen touye kèk jèm bon [ansanm ak] koronaviris la.
Kit li nan ti gout oswa ayewosòl, yon lòt bagay yo konsidere lè li rive pwan nenpòt jèm se pwòp sistèm iminitè yon sèl la. Poukisa grip la toujou frape ansyen yo ak jèn yo trè patikilyèman difisil? Dr Smith mande. Li nan paske yo te [pi fèb] sistèm iminitè yo, nan yon degre. Kòm yon pedyat, mwen ka jwenn touse ak etènye sou pa timoun ki gen grip la tout tan tout tan an ak nan 14 ane sa yo mwen te pratike, mwen pa te kenbe grip la. Èske se tout paske mwen te pran vaksen kont grip la? Non. Anpil nan li jis depann sou sistèm iminitè ou.
Ki lè sezon grip la ye?
Ou ka trape grip la nan nenpòt ki lè nan ane a, men ka yo gen tandans tik anwo kòmanse sou Oktòb, pik alantou fevriye, ak Lè sa a, jete (byenke pa disparèt) nan sezon prentan an ak ete.
RELATED: Èske se yon grip pandan ete oswa yon lòt bagay?
Vaksinasyon se yon zouti enpòtan kont gaye grip la, men sa ki te travay ane pase a pa ta ka travay ane sa a. Se paske viris grip la li menm ka chanje de yon ane a pwochen an.
Viris grip la replike nan selil imen ak bèt lè l sèvi avèk yon pwosesis ki fasil pèmèt chanjman nan materyèl jenetik li yo, eksplike Robert Hopkins Jr., MD , yon pwofesè nan medikaman entèn nan University of Arkansas pou Syans Medikal. Sa a rezilta nan yon chanjman konstan nan karakteristik viris, epi, mwens souvan, gwo chanjman ki ka mennen nan pandemi. Gen rechèch aktif kontinyèl yo devlope yon 'inivèsèl' vaksen kont grip pwoteje nou pa atake pati nan viris la ki rete pi estab malgre sa yo jenetik 'erè.' Vaksen an nou pral itilize ane sa a gen twa gwo chanjman nan kalite a nou itilize ane pase a - Ankò, li nan yon devine-men mwen espere ke li pral trè efikas.
Kouman COVID-19 pral afekte sezon grip ane sa a? Èske plis moun sosyal distans ak mete mask figi ede diminye grip la gaye? Oswa èske moun yo, pridan pou yo fè yon vwayaj nan biwo doktè yo kote pasyan COVID-19 yo ta ka, renonse vaksen kont grip la? Tan sèlman ap di.
Malerezman, eksperyans nou ak COVID te demontre ke sosyete nou an, kòm yon antye, se pa trè bon nan aktivite pèsonèl-pwoteksyon, kòmantè Dr Hopkins. Pandan ke mwen ta renmen wè yon uptick siyifikatif nan akseptasyon vaksen kont grip ane sa a-e mwen pral sètènman pouse pou sa-mwen espere ke sa a yo dwe yon sezon fredi difisil ak dirèksyon nan COVID ak grip ansanm ak RSV [respiratwa viris syncytial, yon komen ak enfeksyon respiratwa kontajye anjeneral wè nan jèn timoun], ki lakòz tou maladi respiratwa enpòtan nan sezon fredi a.
Konbyen tan grip la kontajye?
Selon CDC, yon moun ki enfekte ka kòmanse gaye grip la viris yon jou anvan sentòm yo leve ak jiska sèt jou apre. An jeneral, menm si, yon moun ki enfekte ki pi kontajye twa a kat jou apre sentòm yo kòmanse. Timoun ak moun ki gen yon sistèm iminitè febli (pou egzanp, moun ki gen sèten maladi iminitè tankou atrit rimatoyid, lupus, ak moun ki sou chimyoterapi) ka kontajye pou pi lontan pase sèt jou.
Pifò moun retabli de grip la epi yo pa kontajye ankò apre apeprè yon semèn. Rete lakay ou epi lwen moun pandan w ap refè enpòtan pou kanpe gaye grip la. Ekspè nan UC-Irvine Sante di ou ta dwe rete lakay jiskaske:
- Ou pa gen lafyèv pou 24 èdtan (san ou pa pran medikaman pou diminye lafyèv tankou aspirin , asetaminofèn ( Tylenol ), oswa ibipwofèn ( Advil oswa Motrin)
- Ou pa gen vomisman oswa dyare pou omwen 24 èdtan
- Touse ou ak etènye te redwi a omwen 75%
Epi pa pouse tèt ou. Fasilite tounen nan woutin nòmal ou piti piti. Si jis leve, douch, ak abiye fin itilize ou, pwobableman ou ta dwe rete lakay ou epi kontinye repoze. Ekspè konseye pa retounen nan orè nòmal ou jiskaske ou gen omwen 90% nan nivo enèji regilye ou tounen.
RELATED: Tretman grip ak medikaman
Ki jan pou fè pou evite gaye grip la (ak kouman yo pwoteje tèt ou)
Jwenn grip la sezon fredi sa a se pa inevitab. Gen prekosyon sekirite ou ka (e ou ta dwe) pran.
1. Pran vaksen chak ane.
- Vaksen kont grip la disponib nan famasi ak nan anviwònman swen sante, tankou biwo doktè ou oswa klinik sante lokal yo.
- Vaksen kont grip rekòmande pou pifò moun ki gen laj 6 mwa ak plis .
- Vaksinasyon an patikilyèman enpòtan pou moun ki gen gwo risk pou yo gen konplikasyon nan grip la, tankou timoun piti, moun ki gen plis pase 65 an, ak moun ki gen sèten kondisyon sante tankou opresyon oswa dyabèt.
- Vaksen an se pa toujou yon match pafè kont yon viris grip chanje, men dapre CDC a, li tipikman diminye risk pou grip la pa 40% -60% .
- Pi bon lè pou pran vaksen an se nan mwa septanm oswa oktòb, anvan sezon grip la anvwaye nan gwo angrenaj. Men, pran vaksen nan sezon fredi a ka toujou entérésan.
- Epi kite a mete dosye a dwat: vaksen kont grip la pa pral ba ou grip la, byenke ou ta ka devlope kèk efè segondè twò grav, tankou yon lafyèv ak doulè nan misk.
2. Kenbe mezi pwoteksyon COVID-19 ou yo. Mezi sa yo patikilyèman itil si w ap pran swen yon moun ki gen grip la.
- Mete yon mask figi.
- Rete sis pye apa de moun. Rechèch pibliye nan la Journal of Maladi enfeksyon te jwenn ke 89% nan viris grip yo te jwenn nan ti patikil ki sikile jiska sis pye soti nan tèt yon moun ki enfekte a. Pi pre a ou te moun nan, ki pi wo a konsantrasyon nan viris la.
- Lave men ou (pou 20 segonn) regilyèman oswa itilize sanitayzè ak omwen 60% alkòl. Si w ap pran swen yon moun ki malad, li enpòtan espesyalman pou lave men ou apre ou fin manyen tisi moun nan itilize ak lesiv sal ak asyèt / tas.
- Netwaye sifas ki manyen souvan (manch pòt, klavye, kontwa / biwo / tab) avèk dezenfektan regilyèman. Selon CDC, viris grip la kapab ap viv sou sifas pou jiska 48 èdtan . Netwayaj komen nan kay la, tankou detèjan ak pwodui netwayaj ki gen alkòl oswa oksijene idwojèn yo pwodui netwayaj efikas , di CDC la.
3. Si ou estènye oswa tous, fè sa nan yon tisi oswa koud ou ak Lè sa a, lave men ou oswa sèvi ak dezenfektan men.
4. Evite manyen nen ou, bouch ou, oswa je ou —Pwen fasil pou antre viris grip la.
5. Ankò, rete lakay ou si ou santi ou malad epi pa retounen nan aktivite nòmal ou jiskaske ou byen.
Avèk mezi sa yo, ou diminye risk pou ou vin malad, ak potansyèl pou konplikasyon si ou trape viris la.











